STADSKAMELEONS De Proeve




Fotografie: Jonas de Witte / Henk Schrier
SYNOPSIS
Ze bewegen zich geruisloos door de stad. Stadskameleons – mensen die de aansluiting zijn kwijtgeraakt, ontheemd, op straat beland, vaak overgeleverd aan het oordeel van voorbijgangers. Dakloos. Ze vallen niet op, tenzij je echt kijkt. En als je ze ziet, volgt vaak een oordeel. Maar kennen we deze mensen eigenlijk wel echt? Hoe zijn ze op straat terechtgekomen? Wat blijft er over van je waardigheid als je nergens welkom bent? En wat zeggen deze Stadskameleons over onszelf en de wereld waarin we leven?
Komend seizoen werkt DeJong&DeWitte aan een nieuwe sociaal-artistieke voorstelling waarin de verhalen van dak- en thuislozen uit Arnhem centraal staan. Samen met performers/muzikanten Rocco Ostermann (o.a. De Niemanders) Manna Horsting, Dion Vincken en in nauwe samenwerking met Stichting Kruispunt – huiskamer voor daklozen, onderzoeken DeJong&DeWitte hoe ze met songs, verhalen, theater en beeld een gezicht kunnen geven aan levens die vaak onzichtbaar blijven.
Met muziek als gedeelde taal en een open, luisterende houding duiken de makers in het perspectief van mensen die dagelijks op straat proberen te overleven. Deze ervaringen vormen de basis voor een kwetsbaar en oprecht onderzoek dat gedurende het seizoen uitmondt in een voorstelling.
Tijdens de vertoningen van Stadskameleons geven de makers een inkijkje in dit theatrale en muzikale proces. Verwacht een mozaïek aan vuige muziek, intieme scènes, beeldende hallucinaties, persoonlijke verhalen en ontmoetingen.
Stadskameleons; Een persoon aan de rafelrand van de stad. Zonder vast woon- of verblijfplaats - vaak dakloos genoemd, maar beter omschreven als urgent woningzoekende. Onzichtbaar aanwezig in het stedelijke landschap. Past zich voortdurend aan niet uit luxe maar uit noodzaak.

Stichting Kruispunt - Fotografie Jonas de Witte
Appeltaart met sokken
De makers doen verhaal
We wisten niet goed wat we konden verwachten tijdens de Arnhemse UITnacht. We hadden songs voorbereid, verhalen uitgewerkt en ervaringen uit de daklozenopvang meegenomen. Voor ons stonden een aantal tafels met stoelen opgesteld, met op elke tafel een kom frisse appels. Het plan was om tijdens de voorstellingen samen met het publiek appeltaart te maken. Tijdens de eerste voorstelling waren de Schillers en Snijders aan de beurt, gevolgd door de Deegkneders, om tijdens de derde vertoning de Taartmakers aan het werk te zetten. Deze spontane samenwerking leverde zes verse appeltaarten op, bestemd voor daklozenopvang van Stichting Kruispunt. Met dank aan de stad!
Dat smaakte naar meer.
Tijdens Festival Meters Maken in Nijmegen deden we een tweede experiment. We vroegen het binnenkomende publiek naar de staat van hun sokken. Broekspijpen gingen aarzelend omhoog en weer omlaag bij de licht verwarde bezoekers. Terwijl het relaas over de Stadskameleons zich ontvouwde, stelden we tussendoor een simpele vraag: had iemand weleens iets gegeven aan een dakloze? Geld, eten, drinken – of liep je er toch liever aan voorbij? Weten we eigenlijk wel waar behoefte aan is als je op straat leeft?
Roy, een jonge dakloze, had ons eerder verteld dat hij — en velen met hem — vooral iets praktisch mist: SOKKEN! Niets zo vervelend als doorweekte, stinkende of kapotte sokken. Dus vroegen we: “Zou iemand een paar sokken kunnen missen?” “Ja!” klonk het al snel uit de zaal. Daar leek niemand moeite mee te hebben. “Maar… zou iemand ze ook nú kunnen missen?” Er viel een korte stilte. Tot het eerste paar, opgerold tot een bolletje, door de lucht naar voren vloog. Die middag gingen er opvallend veel mensen met blote voeten in hun schoenen naar huis. Bij Kruispunt zit de sokkenmand inmiddels weer vol.


HAN studenten
Sinds begin dit jaar werken de 1e jaar deeltijd en 3e jaars voltijd Social Design-studenten van de HAN aan ideeën om daklozen en andere Arnhemmers dichter bij elkaar te brengen. Van een digitale handleiding ‘hoe te overleven op straat’, tot een interactieve app voor meer begrip en ontmoetingen in de stad - ze maken voelbaar wat het betekent om op straat te leven.
Wat zou jou helpen om echt contact te maken? En wat staat in de weg?
Inspirerend om hun ideeën in ontwikkeling te zien.

CREDITS
Concept: DeJong&DeWitte
Muziek & performance: Rocco Ostermann,
Manna Horsting, Dion Vincken, Hanneke de Jong
Regie: Annelies van Wieringen
Tekst: Lena Plantinga, Rocco Ostermann,
Hanneke de Jong
Beeld: Jonas de Witte
Scenografie: Hester Jolink
Geluidsontwerp: Manna Horsting
Techniek: Roan Grasmeijer
Productieleiding: Lara Peters
Producent: Stichting Sneeuwvonk
Met dank aan:
Stichting Kruispunt Arnhem
Stichting Vagebond
StraatZaken
Spectrum Arnhem
HAN - Social Design
Fondsen:
Gemeente Arnhem
Fonds Cultuurparticipatie
Cultuurfonds Gelderland
Sneeuwvonk programmafonds

SPEELLIJST
30 januari
15 maart
15 t/m 17 mei
19 juli
23 augustus
2026
UITnacht, Arnhem
Meters Maken, Nijmegen
Hoogte 80, Arnhem
Zwarte Cross, Lichtenvoorde
STRTFSTVL, Arnhem (in optie)
PERS



